Hộ kinh doanh tự xác định doanh thu 2026: Chấm dứt thuế khoán?

1. Điểm thay đổi cốt lõi từ năm 2026

Từ năm 2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu hàng năm làm căn cứ tính thuế, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào mức khoán do cơ quan thuế ấn định như trước. Cơ chế này đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt:

• Từ ấn định hành chính → tự khai – hậu kiểm
• Từ quản lý cảm tính → quản lý dựa trên dữ liệu số

Nói cách khác, hộ kinh doanh được trao nhiều quyền chủ động hơn, nhưng cũng phải chịu trách nhiệm lớn hơn về tính chính xác của số liệu đã khai.

2. So sánh nhanh cơ chế cũ và cơ chế mới

Trong cơ chế cũ, hộ kinh doanh quen với trạng thái “ổn định giả định”: chỉ cần nộp đủ mức khoán thì ít bị soi. Cơ chế mới chấm dứt hoàn toàn cách tiếp cận này.

3. Rủi ro lớn nhất

Rủi ro pháp lý trong cơ chế tự khai không đến từ việc phải kê khai, mà đến từ sự chênh lệch giữa doanh thu khai báo và doanh thu thực tế.

Cơ quan thuế hiện có thể đối chiếu dữ liệu từ:

• Tài khoản ngân hàng, trung gian thanh toán
• Sàn thương mại điện tử, nền tảng bán hàng
• Hóa đơn điện tử và dữ liệu liên thông

Nếu doanh thu thực tế cao hơn mức tự khai, hộ kinh doanh có thể đối mặt với:

• Truy thu thuế phần chênh lệch
• Tiền chậm nộp
• Xử phạt hành vi trốn thuế hoặc gian lận thuế (mức phạt nặng hơn rất nhiều so với cơ chế khoán)

4. Quyền tự quyết đi kèm trách nhiệm giải trình

Cơ chế mới cho phép hộ kinh doanh chủ động kiểm soát nghĩa vụ thuế, nhưng đổi lại:

• Doanh thu khai báo phải có khả năng giải thích
• Số liệu phải nhất quán với dòng tiền thực tế
• Việc “khai thấp cho an toàn” không còn là lựa chọn ít rủi ro

Trong bối cảnh kinh doanh không tiền mặt và bán hàng online ngày càng phổ biến, khả năng che giấu doanh thu gần như không còn.Việc cho phép hộ kinh doanh tự xác định doanh thu không chỉ là cải cách thủ tục, mà là bước chuyển tư duy quản lý, từ tiền kiểm chuyển sang hậu kiểm. Hộ kinh doanh cần chuẩn bị tâm thế mới:

• Theo dõi doanh thu thực tế
• Lưu giữ dữ liệu giao dịch
• Chủ động đánh giá rủi ro thuế thay vì “phó mặc” cho cơ quan thuế như trước

Đây là bước trung gian cần thiết để khu vực hộ kinh doanh tiến gần hơn đến chuẩn mực quản lý minh bạch của doanh nghiệp.

Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091

Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.

_______________