Quản trị hóa đơn và rủi ro Thuế 2026: Bài Học từ Mekong Food

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc về chính sách thuế và thủ tục hành chính trong bối cảnh các bộ luật mới đồng loạt có hiệu lực, Hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính với người nộp thuế năm 2025 đã diễn ra với sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp và các tổ chức. Tại đây, nhiều tình huống thực tế về Thuế Giá trị gia tăng (GTGT), Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý hóa đơn đã được các chuyên gia đầu ngành giải đáp chi tiết.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh máy móc nông nghiệp, việc áp dụng sai thuế suất không chỉ dẫn đến việc phải điều chỉnh hóa đơn mà còn đối mặt với nguy cơ bị truy thu và phạt chậm nộp thuế rất lớn.

1. Rủi ro từ việc “tự ý” áp dụng thuế suất ưu đãi 5% 

Theo quy định tại Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, mức thuế suất 5% được áp dụng cho máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, rủi ro phát sinh khi danh mục chi tiết tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP chưa bao quát hết các công nghệ mới.

• Vấn đề thực tế: Các loại “máy tách màu và phân loại nông sản” (phục vụ sau thu hoạch) chưa được quy định cụ thể trong danh mục máy chuyên dùng tại Khoản 6 Điều 19 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

• Hệ quả: Nếu doanh nghiệp tự ý xuất hóa đơn 5% mà sau này cơ quan chức năng xác định không phải máy chuyên dùng nông nghiệp, doanh nghiệp sẽ bị truy thu thêm 5% thuế thiếu và tiền phạt chậm nộp.

2. Chiến lược “Tiền kiểm” để an toàn hóa đơn 

Dựa trên hướng dẫn của cơ quan Thuế đối với Công ty Lương thực Mekong, doanh nghiệp cần thực hiện chiến lược quản trị rủi ro theo các bước sau:

• Xác nhận chức năng kỹ thuật: Doanh nghiệp cần chủ động liên hệ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để được xác định máy móc đó có thuộc loại máy chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp hay không.

• Lập hồ sơ mục đích sử dụng: Hồ sơ cần làm rõ các yếu tố: chức năng kỹ thuật, mục đích sử dụng thực tế (ví dụ: chỉ dùng để phân loại hạt giống, nông sản sau thu hoạch) để làm căn cứ áp dụng điểm g khoản 2 Điều 9 Luật Thuế GTGT.

• Tham chiếu danh mục chi tiết: Luôn đối soát thiết bị với danh sách máy cày, máy bừa, máy gieo hạt, máy thu hoạch… đã được quy định cứng tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP trước khi phát hành hóa đơn.

3. Giải pháp cho kỳ quyết toán thuế 2026 

Để tối ưu quản trị thuế, Ban lãnh đạo doanh nghiệp nên:

• Yêu cầu xác nhận từ nhà sản xuất: Đối với máy nhập khẩu, cần có tài liệu kỹ thuật chứng minh máy được thiết kế chuyên biệt cho nông nghiệp.

• Tạm thời áp dụng mức an toàn: Trong trường hợp chưa có văn bản xác nhận từ cơ quan chuyên ngành, doanh nghiệp có thể cân nhắc áp dụng mức 10% và ghi chú điều khoản điều chỉnh hợp đồng sau khi có hướng dẫn chính thức để bảo vệ dòng tiền.

• Cập nhật văn bản hướng dẫn phối hợp: Thường xuyên theo dõi các văn bản hướng dẫn bổ sung từ Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp để cập nhật danh mục máy chuyên dùng mới.

Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091

Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.

_______________