Từ đầu năm 2026, người lao động và doanh nghiệp sẽ nhìn thấy một thay đổi đáng kể trong cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam: mức giảm trừ gia cảnh được nâng lên rõ rệt, tạo ra “ngưỡng an toàn” thu nhập mới để không phải đóng thuế TNCN.
1/ Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh
Theo Nghị quyết số 110/2025/QH15, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) chính thức được điều chỉnh tăng nhằm phản ánh sát hơn chi phí sinh hoạt thực tế của người lao động.
Cụ thể:
- Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng
Đây là lần điều chỉnh có mức tăng tương đối lớn, tác động trực tiếp đến số thuế TNCN phải nộp của đại đa số người lao động làm công ăn lương.
Về nguyên tắc, giảm trừ gia cảnh không phải là khoản được trừ sau khi tính thuế, mà là ngưỡng thu nhập không bị đánh thuế TNCN. Thuế TNCN chỉ phát sinh khi thu nhập tính thuế vượt quá tổng mức giảm trừ gia cảnh của người lao động. Công thức khái quát như sau:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ
Trong đó, giảm trừ gia cảnh bao gồm:
- Giảm trừ cho bản thân
- Giảm trừ cho người phụ thuộc (nếu có)
Với mức giảm trừ mới, tổng thu nhập được miễn thuế trước khi tính thuế TNCN tăng đáng kể. Trường hợp người lao động có một người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ là 21,7 triệu đồng mỗi tháng. Theo đó, nếu thu nhập tính thuế không vượt quá mức này, người nộp thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN.
2/ Tác động đến thu nhập thực nhận của người lao động
Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh không làm thay đổi thu nhập danh nghĩa (gross), nhưng có thể làm tăng thu nhập thực nhận (net) của người lao động. Đối với nhiều trường hợp, phần thu nhập trước đây bị tính thuế nay nằm hoàn toàn trong phạm vi giảm trừ. Điều này đặc biệt rõ nét đối với người độc thân có thu nhập quanh mức 15 triệu đồng/tháng và người có gia đình với thu nhập từ 18 đến 21 triệu đồng/tháng.
Chính sách mới thể hiện sự điều chỉnh theo hướng bảo đảm công bằng hơn cho người lao động có nghĩa vụ nuôi dưỡng. Trong bối cảnh chi phí nuôi con và sinh hoạt gia đình ngày càng tăng, việc nâng mức giảm trừ giúp thuế TNCN tập trung vào phần thu nhập vượt mức đáp ứng nhu cầu sống cơ bản, thay vì phân bổ đều trên toàn bộ thu nhập như trước đây.
3/ Góc độ doanh nghiệp: Cơ sở để rà soát chính sách lương năm 2026
Đối với doanh nghiệp, mức giảm trừ gia cảnh mới góp phần giảm áp lực phải điều chỉnh tăng lương gross để duy trì thu nhập thực nhận cho người lao động. Trong bối cảnh xây dựng kế hoạch nhân sự và ngân sách năm 2026, doanh nghiệp có thể cân nhắc rà soát lại cơ cấu lương thưởng, đặc biệt với nhóm nhân sự thu nhập trung bình và có người phụ thuộc, nhằm tối ưu chi phí mà vẫn đảm bảo tính cạnh tranh của chính sách đãi ngộ.
Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh không đồng nghĩa với việc tất cả người lao động đều không phải đóng thuế TNCN. Người có thu nhập cao vẫn phát sinh nghĩa vụ thuế đối với phần thu nhập vượt ngưỡng giảm trừ. Tuy nhiên, cách tiếp cận của chính sách đã thay đổi theo hướng thu hẹp diện chịu thuế, tập trung vào nhóm có thu nhập cao hơn.
Mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026 góp phần điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân theo hướng phù hợp hơn với thực tế đời sống. Đối với người lao động có một người phụ thuộc, ngưỡng thu nhập khoảng 22 triệu đồng mỗi tháng trở thành mốc quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế. Với doanh nghiệp, đây là cơ sở cần được cân nhắc trong việc xây dựng và điều chỉnh chính sách lương thưởng trong giai đoạn tới.
Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091
Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.
_______________
