Bài viết dưới đây tập trung vào các thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến người học là các cá nhân có nhu cầu tìm hiểu Điều kiện chứng chỉ Kế toán trưởng. Dự kiến, thông tư có hiệu lực từ 01/01/2027. Các khóa học đang triển khai hợp lệ trước thời điểm đó tiếp tục thực hiện theo quy định tại Thông tư số 199/2011/TT-BTC cho đến khi kết thúc. Người học đang học dở hoặc chuẩn bị đăng ký trong năm 2026 không bị ảnh hưởng bởi các thay đổi trên.
| Thảo luận Topic tại: https://www.facebook.com/groups/congvanketoan/ |
Nội dung bài viết
Bảng so sánh điểm mới

| STT | Vấn đề người học quan tâm | TT 199/2011/TT-BTC | Dự thảo Thông tư mới | Trích dẫn nguyên bản (dự thảo) | Tác động thực tế |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tôi có đủ điều kiện học không? – Yêu cầu về bằng cấp | Phải có bằng tốt nghiệp đúng chuyên ngành tài chính, kế toán, kiểm toán (trung cấp trở lên) | Không còn yêu cầu đúng chuyên ngành trên bằng; chỉ cần có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán theo pháp luật kế toán | “Cá nhân tham dự khoá học bồi dưỡng kế toán trưởng phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán theo quy định của pháp luật kế toán…” (Khoản 1, Điều 4) | Người học ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, luật kinh tế… nhưng đang làm kế toán thực tế có thể đủ điều kiện tham dự, thay vì bị loại vì không có bằng đúng chuyên ngành |
| 2 | Tôi có đủ điều kiện học không? – Yêu cầu thời gian công tác | Tối thiểu 2 năm (đại học trở lên) hoặc 3 năm (trung cấp/cao đẳng), tính từ ngày ghi trên bằng | Giữ nguyên mức 2 năm và 3 năm | “a) Tối thiểu 02 năm trở lên kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp đại học trở lên. b) Tối thiểu 03 năm trở lên kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng.” (Khoản 2, Điều 4) | Không thay đổi so với hiện hành |
| 3 | Tôi có cần chứng minh thời gian công tác bằng cách nào? | Chỉ chấp nhận đơn xin học có xác nhận của đơn vị công tác | Chấp nhận thêm sổ bảo hiểm xã hội hoặc tài liệu có giá trị pháp lý tương đương | “Việc xác nhận thời gian công tác được thực hiện thông qua văn bản xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi cá nhân đang hoặc đã công tác hoặc các tài liệu hợp pháp khác như sổ bảo hiểm xã hội hoặc tài liệu có giá trị pháp lý tương đương.” (Khoản 3, Điều 4) | Người đã nghỉ việc hoặc làm việc tự do/freelance dễ chứng minh điều kiện hơn; không nhất thiết phải xin xác nhận từ nơi công tác cũ |
| 4 | Tôi có chứng chỉ CPA/ACCA/CPA quốc tế thì sao? | Không có quy định miễn; mọi học viên đều phải đáp ứng điều kiện thời gian công tác | Người có chứng chỉ CPA Việt Nam, kiểm toán viên, hoặc chứng chỉ kế toán quốc tế được Bộ Tài chính thừa nhận được miễn toàn bộ yêu cầu về thời gian công tác | “Cá nhân đã được cấp Chứng chỉ kiểm toán viên theo quy định của Luật kiểm toán độc lập; Chứng chỉ kế toán viên theo quy định của Luật Kế toán; Chứng chỉ chuyên gia kế toán hoặc Chứng chỉ kế toán do tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức nghề nghiệp nước ngoài được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận không phải đáp ứng điều kiện về thời gian công tác thực tế…” (Điểm c, Khoản 2, Điều 4) | Người có CPA/ACCA/ICAEW/CPA Úc… có thể đăng ký học ngay mà không cần chờ đủ 2-3 năm kinh nghiệm |
| 5 | Khóa học kéo dài bao lâu? – Kế toán nhà nước | 192 giờ (4 tuần liên tục, 6 ngày/tuần, 8 giờ/ngày) | 184 giờ (giảm 8 giờ so với hiện hành) | “Tổng thời gian khoá bồi dưỡng: 184 giờ (kể cả thời gian kiểm tra đánh giá). (Trong đó, một giờ được tính là 50 phút học và 10 phút nghỉ giải lao, tổng thời gian học không quá 8 giờ trong một ngày).” (Khoản 1, Điều 6) | Thời gian học ngắn hơn một chút; không thay đổi đáng kể |
| 6 | Khóa học kéo dài bao lâu? – Kế toán doanh nghiệp | 288 giờ (6 tuần liên tục, 6 ngày/tuần, 8 giờ/ngày) | 228 giờ (giảm 60 giờ, tương đương khoảng hơn 1 tuần học) | “Thời gian toàn khoá: 228 giờ (kể cả thời gian kiểm tra đánh giá). (Trong đó, một giờ được tính là 50 phút học và 10 phút nghỉ giải lao, tổng thời gian học không quá 8 giờ trong một ngày).” (Khoản 2, Điều 6) | Thời gian học rút ngắn đáng kể (~21%), phù hợp hơn với người đi làm |
| 7 | Tôi có thể học online không? | Không có quy định; thực tế chỉ tổ chức theo hình thức tập trung tại lớp | Được phép học trực tuyến hoàn toàn hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến | “Khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng được tổ chức theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Cơ sở đào tạo tổ chức bồi dưỡng theo hình thức trực tuyến phải đáp ứng yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng trực tuyến theo quy định của pháp luật.” (Khoản 1, Điều 9) | Người đi làm toàn thời gian hoặc ở xa trung tâm đào tạo có thêm lựa chọn linh hoạt |
| 8 | Khóa học có thể chia nhỏ thành nhiều đợt không? | Có thể chia nhiều kỳ, tổng thời gian thực học tối đa 6 tháng | Giữ nguyên tối đa 6 tháng; quy định rõ hơn về việc phải đảm bảo đủ thời lượng và nội dung | “Một khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng có thể tổ chức một kỳ liên tục hoặc nhiều kỳ nhưng thời gian học thực tế tối đa không quá 06 tháng và phải đảm bảo đầy đủ thời lượng, nội dung chương trình theo quy định tại Thông tư này.” (Khoản 2, Điều 9) | Không thay đổi so với hiện hành |
| 9 | Điều kiện tham dự thi/kiểm tra cuối khóa là gì? | Phải tham gia học tối thiểu 80% thời gian từng học phần | Giữ nguyên 80% | “Chỉ những học viên đảm bảo tham gia học tối thiểu 80% thời lượng quy định cho mỗi học phần mới được dự kiểm tra học phần đó.” (Khoản 2, Điều 10) | Không thay đổi; cần lưu ý đặc biệt với hình thức học trực tuyến |
| 10 | Hình thức thi như thế nào? | Chỉ thi viết tự luận, tối thiểu 180 phút/học phần | Cơ sở đào tạo được lựa chọn: tự luận, trắc nghiệm, hoặc kết hợp; trắc nghiệm tối thiểu 90 phút | “Hình thức kiểm tra đánh giá: lựa chọn một trong các hình thức a) Tự luận; b) Trắc nghiệm; c) Kết hợp tự luận và trắc nghiệm.” (Khoản 1, Điều 10) | Hình thức thi có thể khác nhau tùy cơ sở đào tạo; người học cần xác nhận hình thức cụ thể khi đăng ký |
| 11 | Tôi thi không đạt thì phải làm gì? | Được thi lại một lần đối với bài thi không đạt; điểm thi lại thay thế điểm cũ và được tính vào điểm bình quân xếp loại | Giữ nguyên: được kiểm tra lại một lần; điểm kiểm tra lại thay thế điểm cũ; thi lại vào cuối khóa học | “Học viên có bài kiểm tra đánh giá không đạt yêu cầu được dự kiểm tra lại một lần đối với bài kiểm tra đó. Điểm của bài kiểm tra lại được sử dụng để thay thế điểm của bài kiểm tra trước đó và được tính vào điểm bình quân xếp loại. Việc tổ chức kiểm tra lại đối với học viên không đạt yêu cầu được thực hiện vào cuối khóa học.” (Khoản 3, Điều 10) | Không thay đổi; cần lưu ý điểm thi lại (dù cao hơn) vẫn ảnh hưởng đến xếp loại cuối khóa |
| 12 | Kết quả sẽ được xếp loại thế nào? | 4 loại: giỏi (≥8), khá (≥7), trung bình (≥5), không đạt | Bổ sung loại xuất sắc: 5 loại gồm xuất sắc (≥9, không bài nào dưới 8), giỏi, khá, trung bình, không đạt | “Loại xuất sắc: Điểm bình quân 02 bài kiểm tra đạt từ 9 điểm trở lên (Trong đó không có điểm dưới 8).” (Khoản 3, Điều 10) | Ghi nhận thêm một mức kết quả cao cho người học xuất sắc; có thể có ý nghĩa khi dùng hồ sơ xin việc hoặc thăng tiến |
| 13 | Chứng chỉ có giá trị sử dụng bao lâu? | 5 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm lần đầu; nếu đã bổ nhiệm rồi thì chứng chỉ tiếp tục có giá trị cho các lần bổ nhiệm tiếp theo, trừ khi gián đoạn quá 5 năm | Giữ nguyên toàn bộ quy định về giá trị chứng chỉ | “Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng có giá trị sử dụng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế toán trưởng lần đầu… Trường hợp người có Chứng chỉ… đã được bổ nhiệm làm kế toán trưởng thì Chứng chỉ… tiếp tục có giá trị để bổ nhiệm kế toán trưởng từ lần thứ hai trở đi, trừ trường hợp khoảng thời gian không làm kế toán trưởng giữa hai lần bổ nhiệm vượt quá 05 năm.” (Khoản 2, 3 Điều 11) | Không thay đổi; người học cần lưu ý sử dụng chứng chỉ trong vòng 5 năm nếu chưa được bổ nhiệm lần nào |
| 14 | Chứng chỉ cũ của tôi (trước 2027) có còn dùng được không? | Không có điều khoản chuyển tiếp | Chứng chỉ cũ vẫn có giá trị nếu: (a) còn trong hạn 5 năm kể từ ngày cấp, hoặc (b) đã được bổ nhiệm kế toán trưởng và gián đoạn chưa quá 5 năm | “Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng đã được cấp theo quy định của pháp luật trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn có giá trị pháp lý và được công nhận… trong các trường hợp sau: a) Chứng chỉ đã được cấp trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp. b) Cá nhân được cấp Chứng chỉ… đã được bổ nhiệm Kế toán trưởng, đồng thời, thời gian không làm kế toán trưởng giữa hai lần bổ nhiệm không quá 05 năm.” (Khoản 1, Điều 18) | Người đã có chứng chỉ không cần học lại, miễn là thuộc một trong hai trường hợp trên |
| 15 | Chứng chỉ bị mất có xin cấp lại được không? | Có thể cấp lại, nhưng không quy định thời hạn | Cấp lại được, nhưng chỉ trong thời hạn lưu trữ hồ sơ của cơ sở đào tạo (tối thiểu 10 năm kể từ khi kết thúc khóa học) | “Việc cấp lại Chứng chỉ do cơ sở đào tạo (nơi cấp chứng chỉ) thực hiện trên cơ sở xác nhận thông tin của người học trong hồ sơ, dữ liệu quản lý; việc cấp lại được thực hiện trong thời hạn lưu trữ hồ sơ, tài liệu tổ chức khóa học.” (Khoản 4, Điều 12) | Người học có thể yên tâm xin cấp lại trong vòng 10 năm; sau đó cơ sở đào tạo không còn nghĩa vụ lưu hồ sơ và có thể không cấp lại được |
| 16 | Chứng chỉ có thể bị thu hồi không? | Không có quy định | Bổ sung quy định thu hồi, hủy bỏ trong 3 trường hợp: cấp sai đối tượng/điều kiện; người học kê khai gian lận hồ sơ; cơ sở đào tạo vi phạm quy trình tổ chức | “Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng bị thu hồi, hủy bỏ trong các trường hợp sau: a) Được cấp không đúng đối tượng, không đủ điều kiện… b) Người được cấp… sử dụng hồ sơ, thông tin không trung thực… c) Cơ sở đào tạo vi phạm quy định trong việc tổ chức bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá và cấp Chứng chỉ…” (Khoản 1, Điều 13) | Người học cần trung thực trong hồ sơ đăng ký; đồng thời cần chọn cơ sở đào tạo uy tín để tránh rủi ro chứng chỉ bị hủy do lỗi của đơn vị đào tạo |
Có phải các công ty đều cần kế toán trưởng?
Có phải tất cả các công ty đều bắt buộc phải có kế toán trưởng không?
Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091
Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.
_______________
