Điều kiện chứng chỉ Kế toán trưởng (Thông tư 101/2026)

STT

Vấn đề người học quan tâm

TT 199/2011/TT-BTC

Quy định chính thức theo văn bản mới

Trích dẫn nguyên bản (Văn bản mới)

1

Điều kiện học – Yêu cầu về bằng cấp và chuyên ngành

Phải có bằng tốt nghiệp đúng chuyên ngành tài chính, kế toán, kiểm toán (trung cấp trở lên).

Quy định chính thức vẫn bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp chuyên ngành tài chính, kế toán, kiểm toán.

“… bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên về tài chính, kế toán, kiểm toán” và “… bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng về tài chính, kế toán, kiểm toán.” (Khoản 2 Điều 4).

2

Điều kiện học – Thời gian công tác

Tối thiểu 2 năm (đại học trở lên) hoặc 3 năm (trung cấp/cao đẳng)

Giữ nguyên mức 2 năm đối với bằng đại học trở lên và 3 năm đối với bằng trung cấp/cao đẳng.

“a) Tối thiểu 02 năm kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên… b) Tối thiểu 03 năm kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng…” (Khoản 2 Điều 4).

3

Chứng minh thời gian công tác bằng cách nào?

Chỉ chấp nhận đơn xin học có xác nhận của đơn vị công tác

Bổ sung thêm hợp đồng lao động và quyết định tuyển dụng bên cạnh sổ BHXH hoặc văn bản xác nhận

“…thông qua văn bản xác nhận của cơ quan… hoặc các tài liệu hợp pháp khác như sổ bảo hiểm xã hội, hợp đồng lao động, quyết định tuyển dụng.” (Khoản 3 Điều 4)

4

Có chứng chỉ CPA/ ACCA/ CPA quốc tế được miễn giảm gì?

Không có quy định miễn; mọi học viên đều phải đáp ứng điều kiện thời gian.

Được miễn toàn bộ yêu cầu về thời gian công tác thực tế.

“Cá nhân đã được cấp Chứng chỉ kiểm toán viên… Chứng chỉ kế toán viên… Chứng chỉ chuyên gia kế toán hoặc Chứng chỉ kế toán do tổ chức nước ngoài… được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận không phải đáp ứng điều kiện về thời gian công tác thực tế…” (Điểm c Khoản 2 Điều 4)

5

Khóa học kéo dài bao lâu? – Kế toán nhà nước

192 giờ.

Rút ngắn đáng kể xuống còn 152 giờ.

“Tổng thời gian khóa học bồi dưỡng: 152 giờ (kể cả thời gian kiểm tra đánh giá).” (Khoản 1 Điều 6).

6

Khóa học kéo dài bao lâu? – Kế toán doanh nghiệp

288 giờ.

Rút ngắn còn 180 giờ.

“Tổng thời gian khóa học bồi dưỡng: 180 giờ (kể cả thời gian kiểm tra đánh giá).” (Khoản 2 Điều 6).

7

Có thể học online không?

Không có quy định cụ thể.

Được phép học trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức

“Khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng được tổ chức theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến.” (Khoản 1 Điều 9).

8

Khóa học có thể chia nhỏ thành nhiều đợt không?

Có thể chia nhiều kỳ, tối đa 6 tháng.

Giữ nguyên quy định tổng thời gian thực học tối đa không quá 06 tháng.

“…có thể tổ chức một kỳ liên tục hoặc nhiều kỳ nhưng thời gian học thực tế tối đa không quá 06 tháng và phải đảm bảo đầy đủ thời lượng…” (Khoản 2 Điều 9).

9

Điều kiện tham dự thi/kiểm tra cuối khóa

Phải tham gia tối thiểu 80% thời gian từng học phần.

Giữ nguyên yêu cầu tham gia học tối thiểu 80% thời lượng cho mỗi học phần.

“Chỉ những học viên đảm bảo tham gia học tối thiểu 80% thời lượng quy định cho mỗi học phần mới được dự kiểm tra học phần đó.” (Khoản 2 Điều 10).

10

Hình thức thi và thời gian thi

Chỉ thi viết tự luận, tối thiểu 180 phút/học phần.

Có 3 hình thức: Tự luận (tối thiểu 180 phút), Trắc nghiệm (tối thiểu 90 phút), Kết hợp (tối thiểu 120 phút).

“a) Tự luận. b) Trắc nghiệm. c) Kết hợp tự luận và trắc nghiệm. Thời gian kiểm tra… 180 phút đối với hình thức tự luận; 120 phút đối với hình thức kết hợp… 90 phút đối với hình thức trắc nghiệm.” (Khoản 1 Điều 10).

11

Thi không đạt xử lý thế nào?

Được thi lại 1 lần đối với bài thi không đạt.

Được dự kiểm tra lại 1 lần vào cuối khóa học; điểm thi lại thay thế điểm bài cũ.

“Học viên có bài kiểm tra đánh giá không đạt yêu cầu được dự kiểm tra lại một lần… Việc tổ chức kiểm tra đánh giá lại… được thực hiện vào cuối khóa học.” (Khoản 3 Điều 10).

12

Kết quả xếp loại chứng chỉ

4 loại: Giỏi, Khá, Trung bình, Không đạt.

Phân thành 5 loại: Xuất sắc, Giỏi, Khá, Trung bình, Không đạt.

“a) Loại xuất sắc: Điểm bình quân 02 bài kiểm tra đạt từ 9 điểm trở lên (Trong đó không có điểm dưới 8)…” (Khoản 3 Điều 10).

13

Giá trị sử dụng và đối tượng áp dụng chứng chỉ

5 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm lần đầu. Nếu gián đoạn quá 5 năm phải học lại.

Giữ nguyên quy định thời hạn 5 năm và mức gián đoạn 5 năm; nhưng quy định rõ chứng chỉ áp dụng cho cả việc bổ nhiệm “phụ trách kế toán”.

“…có giá trị sử dụng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán lần đầu…” (Khoản 2, 3 Điều 11).

14

Chứng chỉ cũ đã cấp có còn dùng được không?

Không có điều khoản chuyển tiếp

Chứng chỉ cũ (cấp trước ngày văn bản mới có hiệu lực) còn giá trị sử dụng vẫn tiếp tục được công nhận pháp lý.

“Chứng chỉ… đã được cấp và còn giá trị sử dụng theo quy định của pháp luật trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn được sử dụng theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 11 Thông tư này…” (Khoản 1 Điều 18).

15

Mất chứng chỉ có cấp lại được không?

Có thể cấp lại nhưng không rõ thời hạn lưu trữ.

Cấp lại trong thời hạn lưu trữ hồ sơ của cơ sở bồi dưỡng (tối thiểu 10 năm theo quy định tại Điều 8).

“Việc cấp lại… được thực hiện trong thời hạn lưu trữ hồ sơ, tài liệu tổ chức khóa học.” (Khoản 2 Điều 12) và lưu trữ “tối thiểu 10 năm” (Khoản 2 Điều 8).

16

Thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ

Không có quy định.

Bị thu hồi nếu: Cấp không đúng đối tượng/thẩm quyền; hồ sơ đăng ký không trung thực; cơ sở bồi dưỡng vi phạm quy định tổ chức.

“Chứng chỉ… bị thu hồi, hủy bỏ trong các trường hợp sau: a) Được cấp không đúng đối tượng… b) Người được cấp… sử dụng hồ sơ, thông tin không trung thực… c) Cơ sở bồi dưỡng vi phạm quy định…” (Khoản 1 Điều 13).

17

Thời điểm có hiệu lực

Đang có hiệu lực.

Bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01/2027.

“Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027.” (Khoản 1 Điều 19).