Lưu ý tính thuế nhà thầu theo quy định mới 2026

Mặc dù chưa có các hướng dẫn cụ thể, Manabox xin tổng hơp Lưu ý tính thuế nhà thầu theo quy định mới. Về cấu trúc pháp lý, Quy định mới (Hệ thống văn bản 2025 – 2026) không còn gộp chung cả Thuế Giá trị gia tăng và Thuế Thu nhập doanh nghiệp trong cùng một văn bản (Thông tư 103/2014/TT-BTC…) mà đưa vào nội dung điều chỉnh tại các văn bản thuế chuyên ngành.

So sánh chung

Ngoài ra, Quy định mới áp dụng tỷ lệ 2% với cả giao dịch Chuyển nhượng vốn thay cho mô hình tính 20% trên thu nhập tính thuế trước đây.

Với hợp đồng hỗn hợp, quy định mới bổ sung thêm quy tắc xử lý đặc thù cho xây dựng có bao thầu vật tư, nếu nhà thầu nước ngoài giao toàn bộ phần bao thầu vật tư cho nhà thầu phụ và chỉ thực hiện phần dịch vụ còn lại thì áp tỷ lệ dịch vụ (5% TNDN và 5% GTGT)

Về doanh thu tính thuế TNDN

Quy định cũ (Thông tư 103/2014/TT-BTC): Doanh thu tính thuế TNDN là doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT. Do đó, quy trình “Gross-up” hai bước riêng biệt phải quy đổi TNDN trước, sau đó lấy kết quả đó quy đổi tiếp GTGT.

Quy định mới (Thông tư 20/2026/TT-BTC): Doanh thu tính thuế TNDN là toàn bộ doanh thu nhà thầu nhận được, trước khi trừ bất kỳ khoản thuế nào. Như vậy, thuế TNDN và thuế GTGT hiện nay sẽ được tính trên cùng một cơ sở doanh thu. 

Tuy nhiên, vẫn có những quan điểm cho rằng đây là lỗi kỹ thuật của văn bản và không có sự thay đổi nào với công thức tính thuế, cụ thể phân tích sự mâu thuẫn giữa quy định mới và quy định cũ về doanh thu tính thuế TNDN Theo phân tích từ các văn bản hiện hành, đang có sự xung đột về cách xác định doanh thu tính thuế TNDN đối với hợp đồng nhà thầu:

• Cơ sở pháp lý mới:  Tại Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định: Doanh nghiệp nộp thuế GTGT phương pháp khấu trừ thì doanh thu tính thuế TNDN không bao gồm thuế GTGT; nộp theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu tính thuế TNDN bao gồm cả thuế GTGT. Tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều 7 Thông tư 20/2026/TT-BTC quy định thuế TNDN của NTNN nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế.

  • Như vậy, nếu coi phương pháp nộp thuế theo tỷ lệ % của NTNN là phương pháp trực tiếp, áp dụng theo Điều 8 Nghị định 320 thì doanh thu tính thuế TNDN sẽ phải bao gồm cả thuế GTGT

• Các điểm vướng mắc và chưa rõ ràng khi áp dụng thực tế Cách hiểu theo quy định mới làm phát sinh các điểm chưa rõ ràng về mặt bản chất luật:

  • Về đối tượng xác định phương pháp thuế: Theo Điều 2 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, bên Việt Nam là người nộp thuế thay. Vậy cơ sở để xác định phương pháp tính thuế (gồm hay không gồm VAT) sẽ dựa trên bên Việt Nam (đang nộp VAT khấu trừ) hay dựa trên NTNN (đang nộp VAT trực tiếp)?

  • Về phân loại phương pháp trực tiếp: Theo Điều 12 Luật Thuế GTGT, phương pháp trực tiếp gồm 2 loại: “trực tiếp trên giá trị gia tăng” và “trực tiếp trên doanh thu”. Điều 8 Nghị định 320 chỉ điểm danh “trực tiếp trên giá trị gia tăng”, vậy NTNN (thuộc diện trực tiếp trên doanh thu) có bị điều chỉnh bởi quy định này hay không?

  • Về kỹ thuật tính toán: Việc gộp thuế GTGT vào doanh thu tính thuế TNDN sẽ gây ra vướng mắc logic trong công thức quy đổi hợp đồng (Gross-up).

  • Về tinh thần xây dựng luật: Qua trao đổi không chính thức, cơ quan soạn thảo không có chủ đích thay đổi cách tính thuế nhà thầu vốn đã ổn định tại Thông tư 103.

Ví dụ

Giả sử doanh nghiệp thanh toán Net cho nhà thầu nước ngoài là 100.000.000 VND. Thuế suất GTGT là 5%, Thuế suất TNDN là 5%.

• Cách tính theo quy định cũ (Thông tư 103):
  • Doanh thu tính thuế TNDN: 100 / (1 – 5%) = 105,26 triệu
  • Doanh thu tính thuế GTGT: 105,26 / (1 – 5%) = 110,80 triệu.
  • Tổng thuế FCT: 5,26 (TNDN) + 5,54 (GTGT)
• Cách tính theo quy định mới (Thông tư 20): Theo hướng dẫn tại văn bản Thuế TPHCM
  • Doanh thu Gross (Cơ sở tính cả 2 loại thuế): DT = 100/{1 – (5% + 5%)} = 100 /0,9 = 111,11
  • Thuế TNDN phải nộp (5%): 111,11 x 5% = 5,55
  • Thuế GTGT phải nộp (5%): 111,11 x 5% = 5,55
  • Tổng thuế FCT phải nộp: 11,11

———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-

5. Doanh thu tính thuế giá trị gia tăng đối với một số trường hợp cụ thể được xác định như sau:

a) Trường hợp theo thỏa thuận tại hợp đồng nhà thầu, hợp đồng nhà thầu phụ, doanh thu Nhà thầu nước ngoài, Nhà thầu phụ nước ngoài nhận được không bao gồm thuế giá trị gia tăng phải nộp thì doanh thu tính thuế giá trị gia tăng phải được quy đổi thành doanh thu có thuế giá trị gia tăng và được xác định theo công thức sau:

Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài được xác định căn cứ theo doanh thu tính thuế và tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Cụ thể như sau:

Trong đó, doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp là toàn bộ doanh thu mà nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài nhận được, chưa trừ các khoản thuế phải nộp. Doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp được tính bao gồm cả các khoản chi phí do bên Việt Nam trả thay nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài (nếu có).

Doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với một số trường hợp cụ thể được xác định như sau:

a) Trường hợp theo thỏa thuận tại hợp đồng nhà thầu, hợp đồng nhà thầu phụ, doanh thu nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài nhận được không bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp thì doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định theo công thức sau:

Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091

Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.

_______________