Lưu ý chế độ thai sản khi sinh con thứ 2 từ 1/7/2026

Lưu ý chế độ thai sản khi sinh con thứ 2 từ 1/7/2026 theo công văn số 3923/BHXH-CĐBHXH ngày 01/7/2026 của BHXH TP Hà Nội hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn Hà Nội về việc giải quyết chế độ thai sản khi sinh con thứ hai

Nội dung chính

• Đối tượng áp dụng: người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo Luật BHXH 2024.
• Điều kiện hưởng chế độ sinh con thứ hai:
  • Lao động nữ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có 01 con đẻ còn sống.
  • Lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc có vợ sinh con thứ hai, tại thời điểm sinh người vợ có 01 con đẻ còn sống.
• Thời gian nghỉ của lao động nữ:
  • Sinh con thứ hai: nghỉ thai sản 07 tháng.
  • Thời gian nghỉ trước sinh không quá 02 tháng.
  • Sinh đôi trở lên: từ con thứ hai trở đi, mỗi con được nghỉ thêm 01 tháng.
• Thời gian nghỉ của lao động nam:
  • Vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi: nghỉ 10 ngày làm việc.
  • Sinh ba trở lên: từ con thứ ba trở đi, mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc.
• Mức hưởng:
  • Mức hưởng hằng tháng bằng 100% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ.
  • Trợ cấp một lần khi sinh con bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng sinh cho mỗi con.
• Hồ sơ, thủ tục:
  • Lao động đang tham gia BHXH: đơn vị lập hồ sơ theo Điều 61 Luật BHXH và Mẫu 01B-HSB, ghi chú rõ “Sinh con thứ hai”.
  • Lao động đã thôi việc hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH: nộp trực tiếp hồ sơ cho cơ quan BHXH theo Mẫu 14-HSB, ghi rõ đề nghị hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP.
• Trách nhiệm kê khai: người kê khai và đơn vị sử dụng lao động chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác, trung thực của hồ sơ gửi cơ quan BHXH

Một số giải đáp

Tổng hợp 27 câu hỏi – trả lời về ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe và đặc biệt là chế độ thai sản khi sinh con thứ hai từ ngày 01/7/2026.

• Hồ sơ sinh con thứ hai:
  • Hồ sơ cơ bản gồm giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh theo Điều 61 Luật BHXH 2024.
  • Mẫu 01B-HSB cần ghi chú “Sinh con thứ hai”.
  • Không yêu cầu bổ sung hồ sơ riêng để chứng minh là con thứ hai; người kê khai chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai.
• Độ tuổi của lao động nữ:
  • Chế độ sinh con thứ hai áp dụng cho lao động nữ trong độ tuổi sinh con, không phân biệt dưới hay trên 35 tuổi, nếu đáp ứng điều kiện.
• Điều kiện trọng tâm để nghỉ 07 tháng:
  • Sinh con từ 01/7/2026 trở đi.
  • Là trường hợp sinh con thứ hai.
  • Tại thời điểm sinh có 01 con đẻ còn sống.
  • Con thứ hai sinh ra phải còn sống để đủ điều kiện hưởng chế độ 07 tháng.
• Thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ:
  • Sinh con thứ hai: 07 tháng.
  • Sinh con thứ nhất, con thứ ba, con thứ tư trở đi: thông thường 06 tháng.
  • Sinh đôi trong lần sinh có con thứ hai: 08 tháng.
  • Sinh ba: 09 tháng.
  • Sinh bốn: 10 tháng.
• Trường hợp sinh đôi, sinh nhiều con:
  • Nếu lần sinh có con thứ hai và sinh đôi, thời gian nghỉ được tính thêm 01 tháng cho con tiếp theo.
  • File có nhiều ví dụ về lần sinh thứ nhất sinh đôi, một con sống/một con chết, lần sinh tiếp theo sinh một con hoặc sinh đôi để xác định nghỉ 06, 07 hoặc 08 tháng.
• Chế độ của lao động nam:
  • Vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi: nghỉ 10 ngày làm việc.
  • Áp dụng cho cả sinh thường và sinh mổ.
  • Vợ sinh đôi phải phẫu thuật: nghỉ 14 ngày làm việc.
  • Sinh ba trở lên: từ con thứ ba trở đi được nghỉ thêm 03 ngày làm việc/con.
  • Nếu vợ sinh con thứ ba trở đi, không áp dụng cơ chế “sinh con thứ hai” mà áp dụng chế độ thông thường theo Luật BHXH.
• Sinh con thứ ba trở đi:
  • Không được hưởng chế độ 07 tháng như sinh con thứ hai.
  • Lao động nữ sinh con thứ ba trở đi vẫn hưởng thai sản 06 tháng theo quy định chung.
• Nghỉ 07 tháng có bắt buộc không:
  • Không bắt buộc.
  • Lao động nữ sinh con thứ hai có thể chọn nghỉ 06 tháng.
  • Sau khi nghỉ đủ 06 tháng, nếu sức khỏe chưa hồi phục thì có thể xem xét hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
  • Đi làm lại sau 06 tháng không bị coi là đi làm sớm.
• Trường hợp con đầu đã cho làm con nuôi:
  • Nếu con thứ nhất đã cho làm con nuôi thì không đề nghị hưởng chế độ thai sản 07 tháng đối với lần sinh con tiếp theo.
• Trường hợp nhiều đời chồng:
  • Việc xác định sinh con thứ hai căn cứ theo thứ tự con được sinh ra của lao động nữ, không căn cứ theo số con chung với từng người chồng.
• Mang thai hộ/nhờ mang thai hộ:
  • Trường hợp lao động nữ mang thai hộ hoặc người mẹ nhờ mang thai hộ sinh con thứ hai không áp dụng chế độ nghỉ thai sản 07 tháng theo Luật Dân số và Nghị định 168/2026/NĐ-CP.
• Ốm đau không trọn ngày:
  • Cơ quan BHXH căn cứ thời gian nghỉ được xác nhận trên giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH.
  • Nếu người lao động nghỉ nửa ngày và nửa ngày còn lại đã được đơn vị trả lương thì BHXH chỉ xem xét phần nghỉ ốm tương ứng, không thanh toán phần đã được trả lương.
• Dưỡng sức sau sinh:
  • Nếu ban đầu đơn vị đề nghị nghỉ dưỡng sức theo sinh thường 05 ngày, sau đó bổ sung chứng từ chứng minh sinh mổ và có ngày nghỉ thực tế liên tục, thì có thể giải quyết bổ sung thêm ngày nghỉ dưỡng sức.

Liên hệ nếu quý khách cần tư vấn thêm: Ms Huyền Hotline/Zalo – 094 719 2091

Email: pham.thi.thu.huyen@manaboxvn.jp.

_______________